Twee heerlijke dagen in de duinen van Panneland

Dinsdag 17 juni en afgelopen vrijdag 4 juli heb ik mijn camera met telelens weer eens meegenomen naar Panneland. Beide dagen was het heerlijk zomerweer met een koel windje en zo rustig dat we bijna niemand tegenkwamen. Die eerste dag hebben we lang rondgelopen in het exclosuregebied. Sinds het gebied is afgesloten voor de damherten groeien en bloeien talrijke grassen en bloemen hier en die trekken vele insecten en vlinders aan. Voor wandelaars is het gebied nog steeds vrij toegankelijk, zodat we dit ook van dichtbij kunnen beleven. 

Kleurige ossentong, slangenkruid en rode papavers trokken onmiddellijk de aandacht tussen de wuivende grassen. Talloze bruin zandoogjes en groot dikkopjes deden overal hun voordeel met het blauwe bloemenaanbod. Op een bepaalde plaats dartelden ook enkele kleine parelmoervlinders. Het rupsje van een grote zwartwitmot deed zich op een andere manier tegoed aan de planten evenals de grote harige rups van de grote beer. 

Vorig jaar hebben we een grote nestplaats van harkwespen gevonden in een stukje open zand tussen de grassen. Ook deze graafwespen profiteren van de buitensluiting van de herten. Op deze plaats heb ik nu geen activiteiten op de grond gezien, maar tussen alle hommels en andere vliegers hebben we wel enkele harkwespen aangetroffen. Al vliegend zou ik ze niet herkennen, dan is het fijn als ze af en toe even gaan zitten. De naam sabelsprinkhanendoder is bijna groter dan het insect zelf. Het is ook een graafwesp, maar behoort tot een andere familie dan de harkwesp. Dank aan Waarneming en Wikipedia.

Iets buiten de exclosure troffen we twee herten aan. Mooi met die bastgeweien. We hebben best veel rondgestruind, maar zijn verder geen herten meer tegengekomen. Een ongewone ervaring. De vrouwtjes zullen zich verstoppen met hun kalfjes. We hebben er dan ook niet naar gezocht. 

Op beide dagen gaf de zuringspanner acte de présence. Klein maar fijn. Vrijdag - het is inmiddels juli -bleek een braamstruik in het zonnetje naast de exclosure dé trekpleister voor o.a. de keizersmantel, een paar maten groter!

Waar we ook liepen vlogen de libellen ons om de oren. Vele vuurlibellen trokken met hun felrode kleur gemakkelijk de aandacht, maar de bescheidener viervlek mag er toch ook wezen. Een grote groep vrijwilligers was aan de rand van het Eiland van Rolvers druk met een libellentelling en ook op zoek naar boomkikkertjes. Het Eiland is al enige tijd afgesloten voor bezoekers en aangezien ik altijd graag door het gebied naar het verderop gelegen kanaal struin, vind ik dat jammer. Maar dit voorste deel was de afgelopen jaren zo druk bezocht door fotografen die op de kikkertjes afkwamen, dat het goed is dat flora en fauna worden beschermd. 

Op ons pad werden we echter zomaar verrast door een vosje dat doodgemoedereerd voor ons uit liep. Nieuwsgierig naar alle geuren die hem van alle kanten kwamen aanwaaien. Een jong mannetje, vertelde een kenner die voor ons liep. Wij zijn nooit op zoek naar de vossen, maar het was natuurlijk wel leuk om zo verrast te worden, temeer daar we de kleinkinderen bij ons hadden. Een challenge: fluisteren en langzaam naderbij sluipen. De vos trok zich niets van ons aan. Te tam in feite, maar een mooie beleving!

De kikker was de klos!

Opnieuw vele bruin zandoogjes en hier en daar een vuurvlindertje. Een paar verre, krakende roodborsttapuiten en welluidender gezang in de lucht. Het Zwarteveld was evenals veel andere delen in dit duingebied buiten de paden niet toegankelijk vanwege de Kraamkamer van Moeder Natuur. Dus zo volgden wij keurig de paden terug naar de Boshut. Het waren weer heerlijke dagen in de duinen.

Aandacht voor akkerbloemen in Twente/Overijssel

Na onze rondwandeling door het Arboretum zijn we via een fietspaadje de spoorbaan overgestoken en over smalle paadjes via de zuidkant van De Lutte weer naar het Lutterzand teruggereden. De exacte route weet ik niet meer, maar vele facetten van het Twentse landschap passeerden de revue: afwisselend bospercelen en landbouwgronden, van oude boerenwoningen met ruige schapenweidjes tot luxe landerijen met schone raaigraslanden, maar ook hier weer de verrassende kleurrijke bloemenakkers. En ik kan het niet nalaten om daarop in zoomen.

Ook aan de noordzijde van De Lutte in de omgeving van de Hanhofweg is het heerlijk fietsen: grote boerderijen, uitgestrekte landerijen, een verborgen landhuis waar een ree op de oprit stond en snel in de bosjes verdween, en ook hier verrassingen van plots geel oplichtende velden tussen al het groen.

Akkerbloemen waren vroeger normaal. Zelfs uit mijn jeugd herinner ik me nog korenvelden gelardeerd met toefjes rood, wit, blauw van klaprozen, kamille en korenbloemen. Maar daar is destijds snel verandering in gekomen door de toepassing van kunstmest en bestrijdingsmiddelen en door het verwijderen van bloemenzaden uit de graanzaden. 

Ik weet ook nog hoe wij zo ongeveer eind '70er jaren over een weggetje tussen de hoge maisvelden in Twente fietsten en dat ik dat bijzonder vond, omdat we mais in onze omgeving niet tegenkwamen. Tegenwoordig vind je overal in Nederland uitgestrekte maisakkers, de hoge planten dicht opeen. Daar kan geen bloem meer tussen groeien. Net zo min als op de weiden met raaigras, waar door de bewerking van de grond en het vele maaien bloemenzaden geen schijn van kans meer maken. Maar bloemen trekken vele vlinders en insecten aan. In gevarieerde granen- of kruidenakkers leven muizen. Rovers als wezels en hermelijnen vinden er zo hun voedsel, evenals roofvogels. Soortenrijke akkers en weiden zijn dus belangrijk voor de biodiversiteit in het algemeen. 

Dus was ik blij met de vele bloemenakkers en wilde bloemenranden die we tegenkwamen. Het viel echt op en de verklaring ligt waarschijnlijk in de (financiële) ondersteuning die de provincie Overijssel geeft teneinde de verschraling van het landschap tegen te gaan. Landschap Overijssel stimuleert met informatie en mogelijkheden voor het bestellen van diverse zaaimengsels. En menig boerderij of buitenwoning doet er blijkbaar zijn voordeel mee.

Ondertussen genoten wij op onze fietstochten van de kleurige bloemenakkers, niet zelden naast maisvelden of raaigrasweiden, maar het is een begin! En het werkt, want we zagen er vele insecten, vlinders en vogels. 

Met deze vrolijke noot sluit ik onze blogs over onze vakantie in De Lutte af. Later in de zomer willen we naar een ander stukje van Twente: het Overijsselse Vechtdal. 
 

Een dag fietsen op de Hoge Veluwe

Begin september. We kampeerden nog in Voorst en zijn met de fietsen achterop de auto naar de Hoge Veluwe gereden. Onderweg naar Hoenderloo stak in de Veluwse bossen een vos de weg over om aan onze kant het struikgewas in te duiken. Gelukkig had ik mijn camera met telelens onder handbereik. Het beest nam er zijn gemak van en had er geen bezwaar tegen dat wij de auto stil zetten en het raampje openden. De vos snuffelde rustig rond, gunde ons een paar foto's en liep na een paar minuten verder het bos in. Onze dag was goed begonnen!

De auto hebben we bij het Kröller-Müller Museum geparkeerd. Vandaar zijn we eerst naar het zuiden gefietst en rond het Deelense Zand naar het Deelense Veld; naar St. Hubertus en via het Otterlose Zand weer terug. Het was prachtig weer en we hielden het (tegen de voorspellingen in) de hele dag droog. De heide was nog mooi, waar we afstapten vonden we libellen en vuurvlindertjes.

 

Op een berkenboom langs het fietspad zagen we een groepje zeer actieve (Europese) hoornaars. Hadden zij hier hun nest? Er kwamen echter niet alleen hoornaars op de plek van de boom af, maar ook veel vliegen en verschillende atalanta's. Zoete verlokkingen? De laatsten werden echter stelselmatig door de wespen op niet mis te verstane wijze weggejaagd. Ze rustten maar even uit aan de andere kant van de boomstam of op het gras rondom om daarna een nieuwe poging te wagen. 

Iets verderop kon de overdaad aan paddenstoelen op deze boomstronk ons niet ontgaan. Langs het fietspad hadden mestkevers hun favoriete kostje gevonden, maar ook de verteerde resten op de boomstronk waren blijkbaar aantrekkelijk. 

 Het blijft een prachtig gebouw: het Jachtslot St. Hubertus.

De bloemen langs het fietspad trokken nog veel insecten en ook veel vuurvlindertjes, maar het Otterlose Zand was een kale dorre vlakte. In 2014 hebben we op het Otterlose Zand de heide nog mooi zien bloeien. Is de conditie van het huidige veld een gevolg van droogte of beheer?

Er restte ons nog een uur om de beeldentuin en het museum Kröller-Müller te bezoeken. Daarmee deden we de mooie omgeving en collectie van het museum eigenlijk tekort, maar vooruit, wij hebben in ieder geval nog een deel ervan kunnen zien

 

 Ik kan het niet laten:
The Library
1988
Arno van der Mark

Het museum sluit om 17.00 uur. Een goede tijd om te kijken of we herten konden vinden.
Vandaar zijn we dus naar een nabijgelegen observatiepost gefietst en we hoefden niet lang te wachten voordat de herten uit het bos tevoorschijn kwamen; een jong mannetje behoedzaam voorop, een prachtige senior hield waakzaam het overzicht over zijn kudde. De dieren graasden rustig op het open veld en wij hebben er een poosje van kunnen genieten, voordat we teruggefietst zijn naar de auto. Het was niet moeilijk om in Hoenderloo een aardig restaurant te vinden om de dag mee af te sluiten.