Bergen, duinen en strand

Begin maart hebben we twee nachtjes in Bergen N.H. gelogeerd. Het werden een paar dagen van nostalgie, want we hebben in Bergen en omgeving al heel wat voetstappen liggen, en van prachtig weer, lekker eten en veel natuur. Bergen is om velerlei redenen een heel aantrekkelijk dorp en er valt veel over te vertellen, maar ik beperk me hier tot onze fietstocht. Die donderdag was het prachtig fietsweer. Nadat we eerst in Bergen wat bekende plekjes hebben opgezocht om evenals de vorige middag wat Heerlijke herinneringen op te halen, zijn we de duinen naar Schoorl ingereden. 

Er is het een en ander veranderd en niet alles ten goede, in onze ogen. Terwijl de Damlandermolen, vroeger een idyllisch plekje waar menig amateurschilder de ezel in de zomer opzette, zieltogend de polder overzag, was de nieuwbouw in de Mosselenbuurt en aan het Wiertdijkje niet allemaal mooibouw. Over architectuur kun je van mening verschillen, maar menig modern statement vonden in deze mooie omgeving detoneren.
Niet veranderd is Het Hof in Bergen en het prachtige park dat erbij hoort. Het Hof, evenals de fraaie toegangsbrug is dan ook een beschermd monument. De oude linden voor het gebouw, gestut en gesteund, zijn de oudste bomen van Noord-Holland en de linden langs de oprijlaan hebben hun oorsprong vermoedelijk in de 17e eeuw.
In de fraaie moestuin achter het huis spraken we enkele tuinlieden, die daar met veel plezier werken. In hun eigen woorden: "men zegt dat wij een verstandelijke beperking hebben, maar daar merken we zelf niets van!" Humor is hen in ieder geval niet vreemd en ze vertelden ook graag over hun werk en de tuin. Over heden en verleden kun je veel lezen op de eigen website van Het Hof en er is ook een link naar een YouTube filmpje waarin tuinman Kees Bos van alles vertelt over de historie van het huis en de tuinen.

Het blad aan de bomen moest nog komen, maar aan de voet waren velden vol paarse krokussen en sneeuwklokjes. 

In de Philisteinse - en Damlanderpolder bij de Voert vonden wat werkzaamheden plaats ten behoeve van de waterberging. Het zijn mooie natuurlijke gebieden, die de overgang vormen van de duinen naar de bewoonde gebieden en iets verderop de stad Alkmaar.

In de duinen bij Bergen werden we verrast door de zang van vele boomleeuweriken en toen we even stilstonden zagen we ze opvliegen vanuit heidestruiken en hoog steigen om vervolgens in spiraaltjes naar omlaag te glijden en weer ergens op de grond tussen heide en grassen te verdwijnen. Niet overal in de duinen was het zo'n vrolijk feestje, maar op bepaalde plaatsen kwamen we weer hele groepjes boomleeuweriken tegen. Je hoort ze wel, maar om ze te zien, moet je echt even moeite doen.

Op de rand van bos en heide zweefde een havik.

Bij de Berekuil was het goed toeven op een bankje in de zon en dat vond dit roodborstje blijkbaar ook. Niet bang zat hij ons van nabij nieuwsgierig op te nemen, de veertjes zachtjes opwaaiend in bescheiden windvlaagjes.

Het strand van Schoorl bij Paal 19 is alleen te voet of met de fiets te bereiken. Zowel in het duin als op het strand werd hard gewerkt om alles weer gereed te maken voor het komende seizoen.

Op het strand was het stil. Meeuwen, enkele scholeksters en flinke groepen drieteenstrandlopers zochten hun voedsel op de oude strekdammen.

Over de dam kon ik moeilijk dichterbij komen zonder dat de vogels vlogen. Met veel getjiep gaan ze met z'n allen de lucht in om even later bijna in formatie te zwenken en terug te komen of op een volgende strekdam veiligheid te zoeken. Mooi die donkere bovenzijde van de vleugels en dan in de ommedraai het oplichten van de buik en de onderzijde van de vleugels.

Bij een andere strekdam kon ik over het strand wat meer dichterbij komen, heel voorzichtig. Er werd druk gefoerageerd tussen de stenen in het achtergebleven water.

Deze strandlopers doen hun naam eer aan, maar je zou ze ook strandrenners kunnen noemen. Ze houden er graag de vaart in en het is altijd leuk om ze over het strand, meestal langs de waterrand, heen en weer te zien rennen.

Via een ander pad fietsten we terug richting Bergen aan Zee.
Op sommige plaatsen zagen we nog wat stille kale getuigen van de grote bosbranden die hier jaren geleden  hebben gewoed, maar de natuur herstelt zich en een deel van de dennenbossen heeft plaats gemaakt voor meer open terrein. We hebben de indruk dat Staatsbosbeheer hier nog een schepje bovenop doet of moeten we juist zeggen weghaalt: er is her en der actief gekapt en in lage delen waren poelen ontstaan, die ik me van eerder niet kan herinneren. Hoe dan ook: het is een prachtig gebied en afwisselend gebied.

Bijna bij Bergen aan Zee is het een flinke trap tegen het duin op, maar dan heb je ook een prachtig uitzicht over de duinvallei die omsloten wordt door de duinen aan de zeekant en de stuifduinen aan landzijde. Terug door de duinen naar Bergen Binnen en daarna lekker rozig nagenieten bij een pilsje op een van de terrassen in het dorpscentrum. Wat een heerlijke dag was dit.

Hondsbossche Zeewering; Harger en Pettemer Polder; bescherming en bedreiging

Na onze rondwandeling bij het Zwanenwater reden we onderlangs de duinen naar de Hondsbossche Zeewering. Geen strandvertier of zwemmen hier, maar je kunt wel wandelen of fietsen over de dijk.

Het is een plaats die je je kinderen en buitenlanders laat zien als indrukwekkend voorbeeld van onze eeuwige strijd tegen het water. De hoge zee, de dijken en het lage land. Neder-land.

Een eeuwigdurende strijd. Wie kan de klimaatverandering en de gevolgen daarvan nog ontkennen? Zo'n 10 jaar geleden is vastgesteld dat deze zeewering op een aantal punten niet meer zal voldoen bij een stijgende zeespiegel, als hoge stormen op onze kust beuken. Een oplossing werd gevonden in het aanbrengen van grote hoeveelheden zand voor de dijk. Zand genoeg voorhanden, duurzaam en we krijgen er nieuwe stranden bij. 

Maar natuurliefhebbers zagen ook wel nadelen. Zo zijn de strekdammen een rust- en vooral voedselplaats voor vele vogels zoals meeuwen, aalscholvers, scholeksters en niet het minst: de Steenloper.
Deze schaal- en schelpdierrijke strekdammen zullen onder het zand verdwijnen. Ook was men niet gerust op de gevolgen van stuifzand.

Er is geluisterd naar de bezwaren en er zijn oplossingen gezocht. Op Texel en onder Den Helder en Callantsoog zijn verschillende maatregelen genomen om foerageermogelijkheden en nieuwe natuur te maken. Onder Callantsoog hebben we inderdaad al flinke percelen voormalig landbouwgrond onder water zien staan. Of dat alles op tijd klaar zal zijn voor de vogels, zal moeten blijken. 

De werkzaamheden bij de dijk zijn ook begonnen en moeten eind 2015 afgerond zijn.

Aan de zeekant zal achter de zeewering een hoog duin, net iets lager dan de dijk, worden opgeworpen. Tussen de dijk en dit duin komt een kleine "vallei"om stuifzand op te vangen. Voor het hoge duin zullen kleinere duintjes komen en vervolgens een breed strand. Duinen en strand zullen ongeveer 250 m breed worden. Op de website Kust op Kracht wordt alles helder en kort uitgelegd.

Op dit moment laten de vogels zich nog niet afschrikken door alle geweld. Integendeel: de meeste vogels zitten naast het bouwproject, waarschijnlijk omdat verdere toegang daar verboden is en ze zich daar veilig voelen.

Een Steenloper op het strand, opname op afstand en met tegenlicht. Er waren er meer op de strekdammen, maar de vogels lieten zich slecht benaderen en dus moesten we op afstand blijven.
Tot onze verrassing zagen we ineens een neusje en een soepel lijfje boven water komen: een zeehond! Leuk! Geen mooie foto's, maar wel even het bewijs:

Aan landzijde ligt de Harger en Pettemer Polder, eigendom van Natuurmonumenten. 

De foto boven is vanaf de weg genomen, die beneden vanaf de hoge dijk, waardoor het eeuwenoude patroon van slootjes en percelen goed zichtbaar is.

De poelen van De Putten liggen vlak achter de weg, je kunt ze niet missen. Het zijn oude kleiputten, ontstaan bij het afgraven van de klei die nodig was voor de zeewering. In de Putten zijn altijd veel vogels en ook wel bijzondere vogels te zien. In het voorjaar steltlopers als kluten en tureluurs, in de winter veel eenden en ganzen. De eilandjes werden nu vooral bevolkt door meeuwen en talloze kieviten. Het lijkt een veilig gebied om te jongen groot te brengen.

Is de Putten als natuurgebied ontstaan als gevolg van de zeewering, nu vormt het nieuwe strand weer een bedreiging voor de zilte natuur in de polder, omdat het zoute kwelwater dat nu onder de zeewering doorkomt dit land niet meer zal bereiken. Het brakke water maakt dat hier bijzondere planten voorkomen als zulte en zeekraal.
https://www.natuurmonumenten.nl/harger-en-pettemerpolder

 Het was weer een mooie dag, de zon begon te dalen, tijd om naar huis te gaan.

Duinen, strand en zee op een zonnig zondag bij Castricum

23 februari beloofde een mooie dag te worden en we besloten om na lange tijd weer eens naar Castricum te gaan. Via "kamp Bakkum" zijn we de duinen ingelopen. De omgeving van de Wei van Brasser vind ik altijd een prachtig stuk duingebied. Het is een mooi meertje en ook het gebied rondom kent vele natte plekken en watertjes. 

Aan deze foto's is het niet te zien, maar de lente zat toch duidelijk al in de lucht. Boven ons lieten drie buizerds zich horen terwijl ze voortdurend om elkaar heen cirkelden. Roodborstjes en andere zangvogels hadden de schroom van de winter afgeworpen en waren heel actief.

In de bossen richting strand zagen we een grote mierenhoop waarvan de bewoners niets meer van winterslaap wilden weten, ze krioelden door elkaar op weg naar buiten. In de duinvallei hoorden we duinpiepers of graspiepers, te ver weg om goed te kunnen zien, maar een lust voor het oor.

Regelmatig verdween de zon achter de wolken en dan was het nog fris, maar het was heerlijk weer om te wandelen en we waren dan ook niet de enigen op deze zondag.

Het heeft heel wat gestormd en hoog kroop het zandstrand tegen de duinenrij, waar zich her en der grillige patronen hadden gevormd.

Het was eb. Een bepaalde plek bood blijkbaar veel meer voedsel dan elders langs het strand: hier waren wat grote mantelmeeuwen en ook enkele drieteenstrandlopers. Vooral de zg. scheermesjes leken hier op het menu te staan. Grappig was hoe zowel de volwassen als de jonge meeuwen de schelpen regelmatig lieten vallen, ofwel in vlucht om er dan snel weer bovenop te duiken, ofwel een stukje opvliegen en laag bij de grond laten vallen en meteen weer oppikken, maar ook met beide poten aan de grond. Het leek wel of ze dat expres deden, misschien om de schelp open te krijgen, zoals ook merels wel een huisjesslak op straat laten vallen om bij het lekkers te kunnen komen. Anderzijds: mosselen sluiten zich juist op een flinke tik. Dus het is me nog niet helemaal duidelijk. Wel leuk om te zien.

En de drieteenstrandlopertjes kwamen menigmaal snel aan getippeld om te kijken of ze nog een graantje konden meepikken van al dat lekkers.

Het vlees in de bek en de verpakking bungelt eronder. Dan valt die leeg naar beneden. Het strandlopertje komt er als de kippen bij: zit er nog wat voor mij in? 

Lopen kunnen ze wel, die drieteenstrandlopertjes, ondanks het ontbreken van die achterteen, waaraan ze hun naam danken. Vaak zie je ze 's winters in groepjes langs de rand van de zee, op zoek naar voedsel, maar steeds weer wegrennend voor de golven. Deze dag waren er hier enkelen.

Maar ook in de plassen tussen de golven en het strand zoeken ze hun kostje. Op een drafje van het ene plekje naar de andere, veertjes losjes in de wind. En als er niets meer uit zo'n schelp te halen valt, moet je zelf gaan poeren.
Meestal te ver en teveel onder de wolken voor echt mooie foto's, maar het is gewoon leuk om te zien.
Even liep er eentje prettig dichtbij aan het strand, maar met al die mensen en kindertjes op zo'n mooie dag was dat moment snel voorbij.

Maar ja, dat levert toch ook mooie momenten op. Dat zag er zo lief uit!

Mooi einde van een fijne wandeling.