Twee heerlijke dagen in de duinen van Panneland

Dinsdag 17 juni en afgelopen vrijdag 4 juli heb ik mijn camera met telelens weer eens meegenomen naar Panneland. Beide dagen was het heerlijk zomerweer met een koel windje en zo rustig dat we bijna niemand tegenkwamen. Die eerste dag hebben we lang rondgelopen in het exclosuregebied. Sinds het gebied is afgesloten voor de damherten groeien en bloeien talrijke grassen en bloemen hier en die trekken vele insecten en vlinders aan. Voor wandelaars is het gebied nog steeds vrij toegankelijk, zodat we dit ook van dichtbij kunnen beleven. 

Kleurige ossentong, slangenkruid en rode papavers trokken onmiddellijk de aandacht tussen de wuivende grassen. Talloze bruin zandoogjes en groot dikkopjes deden overal hun voordeel met het blauwe bloemenaanbod. Op een bepaalde plaats dartelden ook enkele kleine parelmoervlinders. Het rupsje van een grote zwartwitmot deed zich op een andere manier tegoed aan de planten evenals de grote harige rups van de grote beer. 

Vorig jaar hebben we een grote nestplaats van harkwespen gevonden in een stukje open zand tussen de grassen. Ook deze graafwespen profiteren van de buitensluiting van de herten. Op deze plaats heb ik nu geen activiteiten op de grond gezien, maar tussen alle hommels en andere vliegers hebben we wel enkele harkwespen aangetroffen. Al vliegend zou ik ze niet herkennen, dan is het fijn als ze af en toe even gaan zitten. De naam sabelsprinkhanendoder is bijna groter dan het insect zelf. Het is ook een graafwesp, maar behoort tot een andere familie dan de harkwesp. Dank aan Waarneming en Wikipedia.

Iets buiten de exclosure troffen we twee herten aan. Mooi met die bastgeweien. We hebben best veel rondgestruind, maar zijn verder geen herten meer tegengekomen. Een ongewone ervaring. De vrouwtjes zullen zich verstoppen met hun kalfjes. We hebben er dan ook niet naar gezocht. 

Op beide dagen gaf de zuringspanner acte de présence. Klein maar fijn. Vrijdag - het is inmiddels juli -bleek een braamstruik in het zonnetje naast de exclosure dé trekpleister voor o.a. de keizersmantel, een paar maten groter!

Waar we ook liepen vlogen de libellen ons om de oren. Vele vuurlibellen trokken met hun felrode kleur gemakkelijk de aandacht, maar de bescheidener viervlek mag er toch ook wezen. Een grote groep vrijwilligers was aan de rand van het Eiland van Rolvers druk met een libellentelling en ook op zoek naar boomkikkertjes. Het Eiland is al enige tijd afgesloten voor bezoekers en aangezien ik altijd graag door het gebied naar het verderop gelegen kanaal struin, vind ik dat jammer. Maar dit voorste deel was de afgelopen jaren zo druk bezocht door fotografen die op de kikkertjes afkwamen, dat het goed is dat flora en fauna worden beschermd. 

Op ons pad werden we echter zomaar verrast door een vosje dat doodgemoedereerd voor ons uit liep. Nieuwsgierig naar alle geuren die hem van alle kanten kwamen aanwaaien. Een jong mannetje, vertelde een kenner die voor ons liep. Wij zijn nooit op zoek naar de vossen, maar het was natuurlijk wel leuk om zo verrast te worden, temeer daar we de kleinkinderen bij ons hadden. Een challenge: fluisteren en langzaam naderbij sluipen. De vos trok zich niets van ons aan. Te tam in feite, maar een mooie beleving!

De kikker was de klos!

Opnieuw vele bruin zandoogjes en hier en daar een vuurvlindertje. Een paar verre, krakende roodborsttapuiten en welluidender gezang in de lucht. Het Zwarteveld was evenals veel andere delen in dit duingebied buiten de paden niet toegankelijk vanwege de Kraamkamer van Moeder Natuur. Dus zo volgden wij keurig de paden terug naar de Boshut. Het waren weer heerlijke dagen in de duinen.

Een mooie nazomerdag in de Amsterdamse waterleidingduinen

Half september in korte mouwen door de duinen sjouwen. Het kan niet beter. Nog amper door de hekken bij Panneland, kwam ik  het eerste damhert al tegen en op de kruising bij de speelweide liep een groep van zeker 15 hindes met jonge dieren rond te scharrelen. Op het pad naar rechts nog een flinke troep, daarbij ook twee mannetjes. Omdat er ook van de andere kant enkele mensen aankwamen, werden de hinden en de jonge dieren wat zenuwachtig en maakten een sprintje naar verderop. Een mannetje maakte er geen punt van en bleef rustig doorgrazen, één van de kleintjes wist niet welke kant te kiezen en bleef toen maar besluiteloos staan.

Even verderop nog meer. Nu lopen er bij Panneland altijd wel veel dieren rond, maar deze hoeveelheden vielen wel op. De visarend die ik een stuk verder en later zag overvliegen, was daarentegen wel een verrassing: nooit eerder gezien in de AWD. Te ver en te hoog voor een echt mooie foto, maar toch ....

De warme nazomer maakt dat er nog heel veel vlinders actief zijn. Behalve kleine vuurvlinders en bonte zandoogjes, kwam ik enkele bruin blauwtjes tegen en een enkele argusvlinder in rust liet me redelijk dichtbij komen. Vlakbij Panneland had ik aan het begin van de middag al kleine parelmoervlinders gezien, maar dermate actief dat er geen fatsoenlijke foto van te maken was. In dezelfde omgeving trof ik er rond vijf uur weer twee, maar iets rustiger en dat gaf een beter resultaat, bovendien mooi in het warme zonlicht van de namiddag. Prachtige tekening heeft deze vlindersoort.

Bruin blauwtje

Argusvlinder

Kleine Parelmoervlinder

Past de vos niet mooi bij deze nazomerkleuren? De vossen zijn hier zo gewend aan mensen; schijnbaar achteloos lag dit dier vlakbij me, een lome blik opzij voor mensen verderop het pad

en als om te benadrukken dat ze aan iedereen..... uh.... lak had:

Voor de afwisseling een pad langs het water, waar zich o.a. mooie krakeendjes en een groepje krooneenden ophielden.

Ook de tweede verrassing was van gevleugelde aard: een groene specht langs de kant van het pad.
Groene spechten vind ik echt prachtig en ik zou zo graag nog eens een echt mooie foto maken.
Deze spechten zitten vaak op de grond, want mieren vormen een belangrijk onderdeel van hun voedsel. We hebben al verschillende malen ergens meegemaakt dat we om de hoek van een pad liepen en dat er dan eentje vlak voor ons opvloog. Zie hem dan nog maar eens te benaderen.
Gelukkig had ik deze al van verre in de gaten. Hij mij ook! Maar hij liet me voorzichtig dichterbij komen, zodat ik deze foto kon nemen voor de vogel vloog. Wie weet een volgende keer weer wat beter?

Toen ik terugkwam bij Panneland waren daar nog altijd veel herten, maar minder mensen en toen snapte ik ook, waarom ze hier nu zo talrijk waren. Iedere keer wanneer er een kastanje op de grond viel, liepen ze daar snel op af om die snel op te peuzelen. Het staat hier vol met kastanjes en eikenbomen en het is een goed vruchtjaar. Dit is blijkbaar favoriete herfstkost, een voedzaam maal van eikels en kastanjes, goed om aan te sterken voor de winter.

Sfeervol Panneland in de ondergaande zon. Wie daar regelmatig komt, herkent de oude eiken.

Terug van weggeweest: een dagje dwalen in de duinen

Nadat we terugkwamen van vakantie in Noord-Italie, waarover later meer, was het in Nederland nog een poosje prachtig weer. Wat is er dan heerlijker dan op een zonnige augustusdag in de waterleidingduinen te struinen? De grote meute op het strand en in de duinen heerlijk rustig!

Mijn eerste opmerkelijke ontmoeting was met een mannelijke kneu, niet over het hoofd te zien met zijn felrood zomerpakje. Maar die bleef op afstand en liet zich niet benaderen. Geen mooie foto, maar om eens het verschil te laten zien met het veel minder opvallende kneuenvrouwtje, dat ik later van iets dichterbij kon fotograferen, toch van beiden het plaatje.

 
Parende Argusvlinders

 

Piepers vind ik altijd lastig te definiëren - ik houd het op een Duinpieper, een beetje rood gekleurd in de ochtendzon. Ook deze libel ving het warme zonlicht in de vleugels.

In de Donderhoek zag ik van verre deze beweging in de meidoornstruiken. Voorzichtig kon ik wat dichterbij komen, maar door het vrij dichte struikgewas en het zonlicht kon ik niet goed zien welke vogels mijn aandacht hadden getrokken. Totdat ze een rondje omvlogen en ook het mannetje zich manifesteerde:

Grauwe klauwieren met jongen! Ik heb ze hier vaker gezien, maar nog nooit zo mooi in beeld gekregen. Mijn dag was al goed!
Afgezien van het oude moervosje dat rond het fietspad zwierf, lieten de vossen zich niet zien in het bekende hoekje. Wel kon ik vanaf het hogere duin twee jonge herten aan de overkant van het kanaal mooi in beeld krijgen. Nog dragen ze de fluweelzacht ogende bastgeweien, maar dat verandert naar de herfst toe.

Bruin Blauwtje

Roodborsttapuit in de doornbosjes van het Zwarteveld.

Op verschillende plaatsen in de AWD zijn gronden afgegraven om weer natte duinvalleien te creëren. Hier zie je soorten als Parnassia terugkeren. Zo op de foto, van heel dichtbij met de macrolens, lijkt het een geweldige bloem. In werkelijkheid moet je goed opletten om ze niet over het hoofd te zien en is het vooral door het heldere wit dat ze opvallen. Maar dan is het ook een lust voor het oog!

Ik ben deze dag meer schapen dan mensen tegengekomen! Voor het eerst overigens dat ik de kudde hier tegenkwam, met herder en hond ook nog!

Het was al eind van de middag toen ik terug was in Panneland. Daar hoorde ik een doordringend en klagend fluiten uit het gebladerte rond een van de veldjes. Het bleek om een jonge Grote Lijster te gaan, die blijkbaar met een hongerige maag op de ouders zat te wachten. Toen dat te lang duurde ging hij langzaam maar zeker in de ruststand en zakten de ogen steeds verder dicht. Ssssttt stilletjes terugtrekken, einde van een prachtige dag.