Beeld van de Eijsder Beemden Oost-Maarland, eind april

De laatste week van april waren we met de caravan op de Oosterdriessen in het zuidelijkste puntje van Nederland. Ik had me al weer verheugd op de Eijsder Beemden, geurend en kleurend van bloemen en meidoornbomen, zoals we daar twee jaar geleden in dezelfde periode zo van hadden genoten. Maar het zal door het koude voorjaar komen dat de beemden nog helemaal niet zo ver in bloei stonden. De meidoorns hadden nog een paar warme dagen nodig om tot volle bloei te komen en die zouden nog op zich laten wachten, want de weersomstandigheden waren echt koud en nat met een graad of 14 en regelmatige regenbuien. Op een enkele fikse hagelbui en wat natte sneeuw na, is de witte voorjaarsverrassing waarop andere delen van het land getrakteerd werden, ons bespaard gebleven. 

Regen en zon wisselden elkaar de eerste dagen af en dat leverde soms prachtig licht en spannende wolkenluchten op. Met de dagelijkse weerkaart bij de hand trokken we er op de goede momenten op uit en we hebben dan ook volop genoten. 

Lieten de meidoorns nog even op zich wachten, andere bomen bloeiden nu juist nog volop en juist die kleurschakeringen van jong groen, rood en wit onder de dreigende hemel, soms plots opgelicht door een baan zonneschijn, waren zo prachtig! Tere knoppen hielden een belofte in. Populierenblad ontvouwde zich roodbruin glanzend, wilgenkatjes bloeiden zacht geel en het gras kleurde her en der blauw onder tapijten hondsdraf en zenegroen.

De zwaluwen kruisten in noodtempo over en weer van het meertje naar de Maas en vlogen ons veelvuldig rakelings voorbij. Niet te fotograferen, maar vooruit. Laag scheerden ze over gras en plas, want bij deze temperaturen hebben ze hoog in de lucht weinig te zoeken.

Andere vogels lieten zich door het uitblijven van warmte niet van de wijs brengen en zongen het hoogste lied op zoek naar een partner of om hun territorium veilig te stellen. Tjiftjaf, fitis, mus, merel, roodborstje, mezen, zwartkop en grasmus zijn veel geziene en gehoorde bewoners van deze beemden. Een enkele witte kwikstaart hield zich op aan de waterkant, de roep van de koekoek klinkt vaak aan het eind van het schiereiland.

Het jonge spul zal spoedig de beemden bevolken. Een grasmus dook met een bek vol voedsel de bramenstruiken in en een zwaan broedde openlijk aan de waterkant.

De nijlganzen waren al een stadium verder en vertoonden zich her en der als trotse ouders van een nieuwe generatie. Dat leidde soms tot conflicten tussen de verschillende waterbewoners.

De zwaan zette wel een hoge borst op, maar moeder (of vader?) de gans had haar taak met verve volbracht en kon veilig verder met het kroost.

Nog meer jongs! Alle keren dat wij naar de beemden gingen, liepen de konikspaarden in de buurt van de ingang bij Portofino in Oost-Maarland. Toen we de eerste keer op enige afstand langs de kudde liepen, ontdekten het veulentje dat aanvankelijk achter de moeder in het gras lag. De oudere dieren hielden ons als altijd wel in de gaten, maar gingen gewoon door met grazen en ook de moedermerrie bleef rustig liggen. Het veulen echter stond op en wilde weg. Er zat niets anders op, moeders volgde het jong en samen vonden ze een veiliger plaatsje achter een dun meidoornbosje. Prachtig om te zien!

Deze oude hengst vond het allemaal blijkbaar teveel drukte en sjokte in zijn eentje een andere kant op.

Geen kleintjes bij de Canadese ganzen, maar wel uiterste waakzaamheid van het ene dier, waardoor het andere ongehinderd kan doorgrazen.

De Eijsder Beemden, een wandeling van Oost-Maarland naar Eijsden

Sinds 1994 vormen de Eijsder Beemden een langgerekt natuurgebied langs de oostoever van de Maas ten noorden van Eijsden. Vrijwel het hele gebied bestaat uit door grind- en zandwinning vergraven en deels weer (met klei) aangevulde oeverlanden. Uitzondering vormen de hogere delen met grasland en oude hoogstam-boomgaarden langs de Trichterweg. In het centrale deel (bij de hoofdingang bij de Kasteellaan) zijn een aantal plassen aangelegd. Het noordelijker Oostereiland, waar wij vanaf de camping op uitkeken, is kunstmatig en door dammen met andere gronden verbonden, het lijkt daardoor een schiereiland. Toen we hier afgelopen winter waren, was het een grote baggerbende en een kaalslag, omdat er heel veel bomen en struiken werden gekapt. Inmiddels weten we dat het hoort bij het waterbeheer omdat teveel begroeiïng in de stroombanen van de Maas de afvoer bij hoogwater belemmert. Dat staat een passend natuurbeheer niet in de weg, maar nu oogde de kop van het Oostereiland nog steeds erg kaal.

Het gebied wordt sinds 1994 beheerd door het Limburgs Landschap op een wijze waarin zoveel mogelijk aan de natuur wordt overgelaten. Sindsdien hebben de Eijsder Beemden zich ontwikkeld tot een soortenrijk natuurterrein, waar veel planten en dieren zich thuis voelen. Als natuurliefhebber mag je overal rondstruinen, ook buiten de paden. Dat is leuk, want vooral op zoek naar vlinders en insecten valt er dan veel te ontdekken.
Een kudde Konikspaarden en een kudde Galloways grazen vrij rond en houden de grassen kort. Waar de grazers weinig komen, vind je ruigte en bebossing. Zo dragen zij bij aan een gevarieerde vegetatie. Veel informatie over geschiedenis, flora, fauna en beheer van dit mooie natuurgebied heb ik gevonden op een aantal websites die ik onderaan mijn blog zal vermelden.

Het voordeel van dit jaargetijde is dat bramen, distels en brandnetels nog maar net beginnen te groeien, zodat je nog heerlijk overal tussendoor kunt lopen. Van de ingang van de Eijsder Beemden naar de Maas kom je o.a. door deze ruige velden waar nu o.a. groengele Euphorbia, witte dovenetels, hondsdraf en kruisbladwalstro bloeiden.

Over de gehele lengte van het natuurgebied loopt een graspad langs de Maas. Maar nu gaan we eerst naar het zuiden, langs de grote plas waar we regelmatig de konikspaarden tegenkwamen.

Een achtergebleven merrie spoedde zich naar de rest van de kudde, terwijl wij de plas langs de westkant volgden. Riet en andere waterplanten, zoals gele lis, aan de oever.

We hebben de mooiste week getroffen: overal stonden de meidoorns in volle bloei, vol met vogels en insekten en heerlijk geurend! Voorbij de grote plas troffen we nog plas aan, maar veel ondieper en moerassig. Hier zie je goed de overgang van de lagere en soms natte gronden naar de hogere wal aan de kant van de Trichterweg.

De geuren van de meidoorn worden hier overvleugeld door de geur van watermunt. Vol staat het ervan en een reiger had hier zijn kostje gevonden. In deze natte delen vind je veel wilgenbomen.

Zilverschoon

Doorkijkje door een omgevallen wilg - hij groeit gewoon weer verder

En aan de overkant van de Maas is België.

De brug bij Lanaye

Rechts de Maas en België, wij volgen de onderste oever naar Eijsden

Het jachthaventje van Eijsden

En als je de jachthaven voorbij bent en even omkijkt, zie je de Sint Pietersberg

Heel veel zwartkoppen gezien en gehoord, maar de vogels laten zich niet benaderen, blijven op afstand

Niet zonder van een lekker ijsje in Eijsden genoten te hebben, keren we terug naar Oost-Maarland, dit keer over het hoger gelegen pad, dwars door de meidoornstruiken. De bodem kleurt blauw van hondsdraf en massa's kruipend zenegroen en ereprijsjes.

De runderen houden het bij gras, maar de paarden doen zich net zo lief te goed aan de meidoorns.

Wordt vervolgd.

Meer informatie over de Eijsder Beemden op de websites van
Limburgs Landschap,
Maas in beeld, rapport van 15 jaar ecologisch herstel Eijsder Beemden,,
Natuurpad Eijsderbeemden, een wandeling met veel informatie van het IVN