Twee heerlijke dagen in de duinen van Panneland

Dinsdag 17 juni en afgelopen vrijdag 4 juli heb ik mijn camera met telelens weer eens meegenomen naar Panneland. Beide dagen was het heerlijk zomerweer met een koel windje en zo rustig dat we bijna niemand tegenkwamen. Die eerste dag hebben we lang rondgelopen in het exclosuregebied. Sinds het gebied is afgesloten voor de damherten groeien en bloeien talrijke grassen en bloemen hier en die trekken vele insecten en vlinders aan. Voor wandelaars is het gebied nog steeds vrij toegankelijk, zodat we dit ook van dichtbij kunnen beleven. 

Kleurige ossentong, slangenkruid en rode papavers trokken onmiddellijk de aandacht tussen de wuivende grassen. Talloze bruin zandoogjes en groot dikkopjes deden overal hun voordeel met het blauwe bloemenaanbod. Op een bepaalde plaats dartelden ook enkele kleine parelmoervlinders. Het rupsje van een grote zwartwitmot deed zich op een andere manier tegoed aan de planten evenals de grote harige rups van de grote beer. 

Vorig jaar hebben we een grote nestplaats van harkwespen gevonden in een stukje open zand tussen de grassen. Ook deze graafwespen profiteren van de buitensluiting van de herten. Op deze plaats heb ik nu geen activiteiten op de grond gezien, maar tussen alle hommels en andere vliegers hebben we wel enkele harkwespen aangetroffen. Al vliegend zou ik ze niet herkennen, dan is het fijn als ze af en toe even gaan zitten. De naam sabelsprinkhanendoder is bijna groter dan het insect zelf. Het is ook een graafwesp, maar behoort tot een andere familie dan de harkwesp. Dank aan Waarneming en Wikipedia.

Iets buiten de exclosure troffen we twee herten aan. Mooi met die bastgeweien. We hebben best veel rondgestruind, maar zijn verder geen herten meer tegengekomen. Een ongewone ervaring. De vrouwtjes zullen zich verstoppen met hun kalfjes. We hebben er dan ook niet naar gezocht. 

Op beide dagen gaf de zuringspanner acte de présence. Klein maar fijn. Vrijdag - het is inmiddels juli -bleek een braamstruik in het zonnetje naast de exclosure dé trekpleister voor o.a. de keizersmantel, een paar maten groter!

Waar we ook liepen vlogen de libellen ons om de oren. Vele vuurlibellen trokken met hun felrode kleur gemakkelijk de aandacht, maar de bescheidener viervlek mag er toch ook wezen. Een grote groep vrijwilligers was aan de rand van het Eiland van Rolvers druk met een libellentelling en ook op zoek naar boomkikkertjes. Het Eiland is al enige tijd afgesloten voor bezoekers en aangezien ik altijd graag door het gebied naar het verderop gelegen kanaal struin, vind ik dat jammer. Maar dit voorste deel was de afgelopen jaren zo druk bezocht door fotografen die op de kikkertjes afkwamen, dat het goed is dat flora en fauna worden beschermd. 

Op ons pad werden we echter zomaar verrast door een vosje dat doodgemoedereerd voor ons uit liep. Nieuwsgierig naar alle geuren die hem van alle kanten kwamen aanwaaien. Een jong mannetje, vertelde een kenner die voor ons liep. Wij zijn nooit op zoek naar de vossen, maar het was natuurlijk wel leuk om zo verrast te worden, temeer daar we de kleinkinderen bij ons hadden. Een challenge: fluisteren en langzaam naderbij sluipen. De vos trok zich niets van ons aan. Te tam in feite, maar een mooie beleving!

De kikker was de klos!

Opnieuw vele bruin zandoogjes en hier en daar een vuurvlindertje. Een paar verre, krakende roodborsttapuiten en welluidender gezang in de lucht. Het Zwarteveld was evenals veel andere delen in dit duingebied buiten de paden niet toegankelijk vanwege de Kraamkamer van Moeder Natuur. Dus zo volgden wij keurig de paden terug naar de Boshut. Het waren weer heerlijke dagen in de duinen.

Dintelse Gorzen (Benedensas, NB)

De "Dintelse Gorzen" is een natuurgebied in de hoek die het Volkerak en de Steenberghse Vliet vormen ten noorden van Benedensas. De laatste keer dat we hier waren, was 1 mei 2016.  Dit keer was het de laatste week van juni. En dat maakt een heel verschil! De donzen pulletjes van dit jaar waren al flinke jonge eenden en ganzen geworden. De bomen stonden nu vol in het blad, de vlier bloeide, de varens stonden hoog en de schorren waren droog, het land was vol bloeiende grassen en wilde bloemen. De grootste verrassing: de vele orchideeën op de wat vochtiger plaatsen. Met name de oevers langs de Bot kleurden lila van gevlekte rietorchis en ik heb ook gewone rietorchis gezien evenals moeraswespenorchis. Maar niet anders dan destijds werden we ook nu al meteen aan de overkant van de toegangsbrug verwelkomd door verschillende kneutjes, die zich daar blijkbaar graag in de bosjes en planten ophouden. 

Als de Schotse hooglanders op het pad lopen, ga ik er liever iets hoger omheen. Ze ogen zo vriendelijk wollig, maar ik vind ze nog altijd zeer indrukwekkend en afstand houden kan geen kwaad. De grote witte reiger aan de overkant oogt hierbij extra slank.

Veel jonge vogels hebben we gezien. Hier twee roodborsttapuiten, vader en moeder oplettend nabij. Verschillende vlindersoorten profiteerden van de warme zon en de gevarieerde flora. Onder: kleine vos en St. Jansvlinder. Verderop groot dikkopje. Ook atalanta's, klein koolwitje en klein geaderd witje zijn we tegengekomen,

Er is hier een geweldige variëteit aan planten en bloemen - bij het water de mooie zwanenbloem, bij het eerste bruggetje heemst, heen, moeraszuring, wilgenroosje...... om maar wat te noemen.

Moeraswespenorchis: prachtig maar minder opvallend dan de rietorchissen. Ik ontdekte dit groepje pas toen we de gele lus liepen en eenmaal daarop attent vonden we er her en der nog meer.

Vanachter het vogelscherm aan het eind van de gele lus hadden we uitzicht over het Volkerak, dat onderdeel is van de vaarroute tussen Rotterdam en Antwerpen en op het natuurgebied voor de dam. De afstand is behoorlijk groot, maar behalve de Schotse hooglanders zagen we grauwe en Canadese ganzen, ook een aantal brandganzen met pullen, bergeenden, scholeksters, een overvliegende grote witte reiger en een paar roofvogels.

Oranje havikskruid en kleverige ogentroost - ik leer er iedere keer weer wat bij.

Distelvinken zie je altijd in groepjes en het zijn zulke mooie, levendige vogeltjes. Gelukkig wilde deze net even stil zitten voor de foto.

Het gamma-uiltje is een dag-actieve nachtvlinder en deze kom ik in onze tuin ook regelmatig tegen. Het bruine snuituiltje en de varenspanner zie je overdag niet zo snel vliegen en deze vond ik dan ook tussen het donkere gebladerte onder de bomen. Wij hebben weer genoten van de Dintelse gorzen en alles wat daar klein en groot, groeit, bloeit en leeft.