Fietsronde door het hart van Drenthe: Schoonloo, Elp, Westerbork, Zwiggelte (,richting Grolloo), Schoonloo.

2 september, ook vandaag stapten we weer op de fiets, dit keer met Westerbork en Zwiggelte als doel. Vanaf de camping weer naar kpt 74, maar nu fietsten we meteen dwars door boswachterij Schoonloo. Bij een mooi heideveld troffen we de betonnen blokken, waarop vroeger een brandbewakingstoren heeft gestaan. Deze maakte deel uit van een systeem van (in droge tijden bemande) torens in de bossen om tijdig en dekkend mogelijke brandhaarden op te sporen. Begin jaren '70 is deze afgebroken omdat er modernere middelen ter beschikking kwamen in de vorm van vliegtuigen en meldingen door mensen met een mobiele telefoon. 

Het Schoonlooërveld was vroeger één groot heideveld met natte en droge plaatsen. Dat is in de loop der tijd veranderd in bos en landbouwgrond. Het fietspad voert langs de bosrand. Aan de andere kant passeerden wij o.a. een enorm uienveld waar de uien keurig op rij lagen (om te drogen?), klaar om binnen te halen. In het bosgebied liggen een beetje verscholen soms vele kleine en wat grotere restanten van heidevelden en vennen. Staatsbosbeheer en het waterschap werken samen om de natuurgebieden weer natter te maken.

Een mooi voorbeeld is het Heerenveldje. Vroeger was dit een nat gebied aan de rand van het beekdal van de Elperstroom. Daar was echter een diepe sloot die voor veel te lage grondwaterstanden zorgde. Veel van de oorspronkelijke planten en dieren waren daardoor verdwenen, in 1990 stond er eigenlijk alleen nog maar gras. Die diepe sloot is gedempt en in het Heerenveldje is de bovengrond afgeplagd, waardoor er struikhei en dophei konden terugkeren. Ook in het naastgelegen Mothaar zijn de bomen gekapt en is de bovengrond afgegraven, waardoor zich in de laagte weer regenwater kan verzamelen. Daar was inderdaad wel wat van te zien, maar de grondwatermeter gaf na de afgelopen droge maanden een alarmerende stand in het rood aan. 

Bij kpt 56 rechtsaf. De Elperstroom ontspringt bij Schoonloo en stroomt richting Oranjekanaal, waar het aan de andere kant doorgaat in de Westerborkerstroom. Het beekdallandschap is een waardevol natuurgebied (Natura 2000). Vroeger gebruikten de boeren dit gebied als hooiland - smalle perceeltjes met greppels en elzensinges; door het jaarlijkse maaien en afvoeren van het gras bleef de grond voedselarm met daardoor bijzondere plantengroei. Het mineraalrijke kwelwater draagt daaraan nog een extra steentje bij, waardoor veel vlinders en andere dieren worden aangetrokken. Wij fietsten door ruige open velden, mooi met veel verspreide bossages, zonnig geel van de bloeiende solidago (gulden roede, inheems), hier en daar pijpenstrootje en riet. Als we niet over het bruggetje waren gereden, hadden we het stroompje waarschijnlijk niet eens opgemerkt. 

Door de buitenwijken van Elp. Omdat we Orvelte dit keer wilden vermijden fietsten we over landwegen naar het Oranjekanaal, wat ook weer verrassingen opleverde. Bij een wateroverlaat was een wandelroute en daar hebben we een poosje rondgezwalkt, omdat we er zoveel vlinders zagen. Vooral massa's Landkaartjes in hun zwarte zomerkleed, maar ook Atalanta's, een Geaderd Witje en Bont Zandoogjes. Veel libellen zweefden er eveneens rond; wat een feestje in dit prachtige gebied!

In Westerbork hebben we even uitgeblazen bij een kopje koffie en daar hebben we ook meteen wat inkopen gedaan - in Schoonloo zijn geen winkels. Het is een aardig en best levendig dorp met mooie huizen en leuke winkels en horeca gelegenheden. Goede timing: we konden in een leuke tuinwinkel een felle bui droog doorstaan! Vandaar was het niet ver naar Zwiggelt: weer zo'n onbekend maar prachtig dorpje dat niet onderdoet voor Orvelte. En wel zo aardig: hier wordt gewoon gewoond en gewerkt. 

Donkere, dreigende luchten begeleidden ons over de veldwegen door het vlakke open land terug naar het meer besloten landschap bij Grolloo en Schoonloo.