Wandelen rond Anderen (Drentsche AA)

7 september. Gisteren zijn we over Anderen en het Andersche Diep gefietst. Bij onze fietstocht  meldde ik al dat het zo'n mooi dorp is. En in 2013 waren we hier ook al onder de indruk van het dorp en de omgeving. Vandaag kwamen we hier terug met de auto om een wandeling te maken. Ten noordoosten van het dorp, aan de Anlooërweg is een parkeerplaats en daar begon onze wandeling rond de Noord-Esch bij kpt. 56. 

Anderen is goed herkenbaar als esdorp met meerdere brinken en oude essen. Op de essen hadden de boeren hun akkers. In de beekdalen lagen de hooi- en weidelanden, ook wel "groenlanden" genoemd. De essen en groenlanden vormden samen met de vroegere heide en het bos de basis voor de esdorpen. 

Het was fantastisch weer, 28°, en we kwamen nauwelijks andere mensen tegen. Wel vlinders zoals Bont Zandoogjes, verschillende witjes en Landkaartjes. Wat een prachtig gebied! Het Scheebroekerloopje is een meanderend stroompje dat voor de nodige nattigheid ten noorden van Anderen zorgt. Het ontspringt ergens in het Scheebroek, dat een soort komvormig dal is in het Eexterveld. Gelegen aan de rand van onze wandelroute hebben we even een zijsprongetje gemaakt naar het Eexterveld aan de andere kant van de weg. 

Halverwege de vorige eeuw werd het Eexterveld ontgonnen tot landbouwgebied. De woeste grond werd verkaveld, afgevlakt en ontwaterd. Tot 1989 werd er geboerd, daarna werd het teruggegeven aan de natuur. Hoewel het Eexterveld relatief hoog ligt, is het toch in alle seizoenen nat als gevolg van een keileemlaag in de bodem, waardoor het regenwater direct naar het Scheebroekenloopje stroomt. Ook nu was het meer, hoewel het er ondiep uitzag, breed gevuld met water. Een paar honderd grauwe ganzen lieten zich er zien en horen. Een witte reiger was stil op jacht aan de overkant. Het dal van het beekje wordt aan alle kanten begrensd door houtwallen, belangrijk voor de biodiversiteit. Een wandeling door het Eexterveld zetten we op onze to-do-lijst voor een volgende keer. Nu keerden we op onze oorspronkelijke route terug. 

Terug in het bos was goed te zien dat het einde van de zomer naderde. Bessen van meidoorn, sleedoorn, vlierbessen en lijsterbessen begonnen te kleuren; bramen nog rood aan de schaduwzijden, de uitgebloeide schermen van wilde peen en de pluizen van wilgenroosjes; vlinders en insecten op de laatste distels en bloemen. Dit zie je als je wandelt. Op de fiets zie je meer dan in de auto, maar te voet zie je nog meer. Je kijkt achter de coulissen van de natuur en hebt meer oog en tijd voor details. Zo ontdekte Rob de twee reeën, verstopt in de bosjes naast het pad, uiterst waakzaam. Zo mooi!

 

Een gloednieuw vlonderpad door het moeras, schapenweiden, paddenstoelen (foto: Russula) als herfstboden en dan weer terug in Anderen. 

Bij een van de laatste boerderijen van het dorp waren rietdekkers bezig om een van de boerderijen van een nieuwe kap te voorzien. Zwaar en stoffig werk. Een van de inwoners van Anderen had ons gisteren verteld dat zijn kap  (een huis dat al enkele generaties in de familie was) vorig jaar was vervangen - na zo'n 30 jaar! Bij zulke renovaties worden tegenwoordig eerst platen aangebracht op het dakhout, waarover het riet vervolgens wordt gelegd. Dit is zowel brandwerend (kost ook minder aan verzekering) als isolerend. 

Einde van een mooie zomerse wandeling, ca. 7 km. 

De veelzijdigheid van de Drentsche AA - fraaie fietsronde van 41 km

Ruim 40 km fietsroute vanuit Schoonloo naar de Drentsche Aa : via kpt 51 > kpt 54 > 96 > 95 Amen > 37 Ekelhaar > 79 Eldersloo > 53 Nijlande > 70 Rolde > 73 Slokkert > 71 > 65 Nijend > 55 > 84 Papenvoort > 83 > 87 > 51 > Schoonloo camping. 

Drentsche Aa is een eeuwenoud cultuurlandschap en stroomdalgebied met graslanden, houtwallen, heidevelden, bossen en bosjes, essen en esdorpen, doorkruist door vele beken en stroompjes. Uiteenlopende natte delen, maar ook duingebieden met stuifzand en heidevelden. Natura 2000 gebied, maar ook landbouw - ergens las ik iets van 2/3 deel landbouw. Het is de afwisseling, waar wij zo van genieten op onze fietstochten, maar die ook wel vragen oproept. 

Deze dag fietsten we dwars door het ven van het Grolloëerveen - druk op zondag met fietsers en wandelaars, maar het is dan ook een prachtig gebied. De blauwe lucht en de witte wolken spiegelden in het gladde wateroppervlak van het ven. Libellen, kikkertjes en een enkele zwaluw. 

Door het hart van het Drentse land met uitgestrekte akkers (o.a. veel mais) , strakke landwegen, omzoomd door bomen en struikgewas, hier en daar een wilde kruidenweide reden we naar de oude esdorpen Amen en Ekelhaar. De naam Amen is waarschijnlijk te herleiden tot het beekje Ame-Aam, de naam Ekehaar (=eikenhoogte) tot de vele bomen die het dorp vroeger rijk was. Tot 1849 vormden beide dorpen een boermarke, een middeleeuws collectief van boeren, die gezamenlijk het beheer en gebruik van hun gemeenschappelijke gronden reguleerden. Na de invoering van de gemeenten en de scheiding van gemeenschappelijke markegronden in de 19e eeuw, nam de invloed van de boermarken af. Maar hun rol is nog niet helemaal uitgespeeld. Via de Vereniging van Drentse Boermarken zijn ze in veel plaatsen actief in de gemeenschap en hebben een goede binding met de plaatselijke bevolking : https://www.geheugenvandrenthe.nl/encyclopedie-drenthe/boermarke

Ekehaar heeft zich met een basisschool, die een streekfunctie vervult, iets meer economisch ontwikkeld dan Amer, waar we voornamelijk enkele mooie oude boerderijen zien. Het terras van cultureel café de Amer op het kruispunt zit gezellig vol, maar wij fietsen nog even verder. 

Rechts van de weg is het natuurgebied rond het Amerdiep. Links van Ekehaar ligt Geelbroek, één van de brongebieden van de Drentsche AA. De grondwaterstand wordt er verhoogd om droogte in de toekomst tegen te gaan. Daarnaast worden oude patronen in het landschap weer zichtbaar gemaakt, zoals de boermarkegrens en de middeleeuwse verkaveling met houtwallen, singels en zandwegen. Dit natuurherstel kent echter ook wel tegengestelde belangen, zowel van natuurlijke als agrarische aard. Maar al fietsend met af en toe een korte stop genieten wij van dit prachtige landschap en ik zou hier best eens willen terugkomen voor een mooie natuurwandeling. 

In Ekehaar fietsten we recht op Café Popken af. Volgens eigen zeggen "al jaren een begrip". Wij vonden er een rustmoment op het terras met een lekker ijsje en binnen een keurig toilet. 

Eldersloo is ook weer zo'n rustiek buurtschap met een paar fraaie boerderijen met rieten daken. Het ligt in een gebied waar interessante archeologische vondsten zijn gedaan : https://drenthe.erfgoedcms.nl/lemma/eldersloo. 

Via Nijlande fietsten we naar Rolde en zo zagen we het dorp eens van een heel andere kant dan wanneer we vanuit Schoonloo onze boodschappen gingen doen. Het hunebed lieten we even voor wat het was, maar bij een groot promo-fotokader, aangeboden door Agrarisch Drenthe, stapten we even af. Hiet bood uitzicht over uitgestrekte lelievelden. Lelievelden zijn gifvelden en de toename van de teelt in deze gebieden staat dan ook zowel bij bewoners als natuurliefhebber ter discussie. Ertegenover staat de boerderij van Emmens Akkerbouw, die zich afficheerde met "bewuste boeren voeden de wereld" en tegelijkertijd "hier loopt de toekomst van een jonge boer dood". Wat hiervan te denken - horen de lelies bij deze boerderij.....?! Dan kan ik dat niet rijmen. 

In Drenthe met zijn vele natuurgebieden wapperen veel omgekeerde vlaggen.

Wij fietsten de natuur weer in. Een mooi fietspad voerde over het Andersche Diep naar Anderen, weer zo'n mooi oud dorp. Door groene bossen en lila heidevelden, via singels langs moerassig land bereikten we andermaal het Andersche Diep, nu op weg terug naar Grolloo en Schoonloo. Het Andersche Diep ontspringt bij Schoonloo als een klein stroompje, maar breidt zich uit tot een breed dal. Graslanden met vele soorten veldbloemen bieden plaats aan Charolois-runderen. Wij zagen deze met hun kalveren. 

 In Grolloo kregen we bijna de blues: dit is het dorp van Cuy+Blizzards. Maar wij voelden de blues in de billen en waren heel gelukkig met onze campingstoeltjes na 41 km fietsen.