Lenteboden in de Middelpolder (Amstelveen/Ouderkerk)

De lente begint zich op veel plaatsen te manifesteren.
3 en 5 maart waren twee zonnige dagen, waarop ik tussen de andere bedrijven door, op de fiets ben gestapt voor een rondje Middelpolder, nieuwsgierig of er ook onder de vogelbevolking al wijzigingen en lentegevoelens vielen te bespeuren.

Alles is nog zo grauw en bruin, maar het aardige van het kale land is wel dat je goed kunt zien waar alle waterlopen en natte plaatsen te vinden zijn. Als het gras en riet straks weer hoger staat, is daarvan weinig terug te zien. Hoewel - naar mijn indruk - minder dan in koude winters, zijn er ook dit jaar weer veel smienten te vinden. Het herkenbare fluiten is al van verre te horen, de smientjes dobberen in het water of doen zich te goed aan het gras in de weilanden en af en toe vliegt een hele meute, opgeschrikt door het een of ander - op om met een wijde boog met z'n allen in het water een veilig heenkomen te zoeken. Er valt hier altijd wel wat te beleven.

Een jonge zwaan in het natte weiland lijkt een beetje minachtend naar het kleinere grut rondom om te kijken.

Enkele scholeksters hadden hun plekje in de polder al weer gevonden. Scholeksters overwinteren bij de kustwateren, maar hun broedgebieden zijn meer landinwaarts. Toevallig leerde ik afgelopen zondag bij Vroege Vogels weer wat meer over scholeksters, m.n. de "soos": Vroege Vogels Fragment

In de Middelpolder zijn veel oude boerderijen en landhuisjes verdwenen. Sommige van deze woonplaatsen en tuinen zijn nu recreatieruimte geworden d.w.z. uitgerust met bankjes of een picknick tafel voor het aangenaam verpozen. Andere, zoals bij het vogelscherm, zijn niet meer als oude woonplaats ter herkennen of het moest zijn vanwege de grote narcissen en sneeuwklokjes, die alle veranderingen overleefd hebben.

Jammer dat de tweede zwaan met de kop iets achter de voorste verdwijnt. Ze kwamen zo mooi aanvliegen met de zon op hun vleugels. Maar een van de zwanen kreeg ik in de rondvlucht nog wel goed in beeld. Het was simpelweg genieten, maar verder weinig bijzonders.

Totdat er ineens een grote vlucht vogels als uit het niets kwam aanvliegen. Er zullen vele mensen zijn die meer in vervoering raken van de Arena (op de achtergrond) dan van deze wulpen, maar mijn dag kon niet meer stuk! Het waren er een stuk of 300 die in het weiland bij het vogelscherm landden. Alle snavels dezelfde kant op, even de omgeving afspeuren en dan onmiddellijk op zoek naar eten.
In hun slipstream kwam een vijftigtal kieviten, terwijl zich even later nog een groepje scholeksters bij het gezelschap voegde. Kortom: het was ineens een levendige bedoening in de polder!

In een nabije sloot zwom een wintertaling, mooie eendjes - vooral natuurlijk de mannetjes - met hun strakke belijning en fraaie kleuren. In de belendende sloot waren er nog meer, samen met de dames en wat slobeenden. Krakeenden onderscheiden zich minder door hun kleuren, maar het zijn in al hun bescheidenheid ook mooie eenden. Het mannetje is grijzig met een donkere snavel, het vrouwtje heeft een bruiner verenkleed en een oranje snavel.

Ondertussen verspreidden de wulpen zich alle kanten op over het land en gaven het grasland een natuurlijke verticuleerbeurt.

Iets verderop was een paartje futen bezig met het bouwen van een nest. Dan wordt het toch echt lente! De rietkraag aan mijn kant van het water belemmerde me het vrije zicht op de vogels, maar daardoor voelden ze zich waarschijnlijk ook redelijk veilig zodat ze ongestoord hun gang gingen.

Het nest bouwen werd afgewisseld met een rustig dansje, een kalme liefdesverklaring.

Opnieuw een voorbij vliegende zwaan. Het contrast van de skyline van de Bijlmer met de teruggewonnen natuur in het vlakke polderland.

Twee dagen later was het na een nacht van vorst aanmerkelijk kouder. Op sommige plaatsen zou de dunne ijslaag tot in de middag ondanks de zon niet verdwijnen. De smientjes bivakkeerden tot aan de rand van het ijs. 

Een paar nijlganzen nam het er lekker van in het zonnetje, ze badderden, poetsten en schudden de veren dat het een lieve lust was.

Een acrobatische buiging is nodig om bij alle veertjes en hoekjes te kunnen komen, wat een souplesse!

Mooie smientenman

Van de wulpen geen spoor meer, maar dit keer wel heel veel meeuwen. 

Ik kom hier altijd wel een paartje slobeenden tegen, blijkbaar behoren ze tot de vaste bewoners.
De kieviten kregen de lente ook al aardig in de kop. Enkelen buitelden en baltsten er lustig op los. Vrolijk!

Een paartje grote Canadese ganzen - hoewel op behoorlijke afstand - hielden me nauwlettend in de gaten.

Een aantal aalscholvers genoot van het zonnetje in een boom vlakbij de rioolzuivering. Daar houden zich altijd veel meeuwen op.

Iets zal hen opgeschrikt hebben, want ineens vloog de hele meute op.

Ook de smienten zochten hun heenkomen weer in het water.....

en een groepje kauwen zocht hun heil in de boom bij de aalscholvers.

Maar dat maakte het evenwicht op die lange tak ineens wat wankel....

....en als je maatje dan ook nog wegvliegt, vergt het heel wat balanceerkunst om stand te houden.

En toen waren ze ineens allemaal weg. En voor mij was het ook tijd om naar huis te gaan.

Hondsbossche Zeewering; Harger en Pettemer Polder; bescherming en bedreiging

Na onze rondwandeling bij het Zwanenwater reden we onderlangs de duinen naar de Hondsbossche Zeewering. Geen strandvertier of zwemmen hier, maar je kunt wel wandelen of fietsen over de dijk.

Het is een plaats die je je kinderen en buitenlanders laat zien als indrukwekkend voorbeeld van onze eeuwige strijd tegen het water. De hoge zee, de dijken en het lage land. Neder-land.

Een eeuwigdurende strijd. Wie kan de klimaatverandering en de gevolgen daarvan nog ontkennen? Zo'n 10 jaar geleden is vastgesteld dat deze zeewering op een aantal punten niet meer zal voldoen bij een stijgende zeespiegel, als hoge stormen op onze kust beuken. Een oplossing werd gevonden in het aanbrengen van grote hoeveelheden zand voor de dijk. Zand genoeg voorhanden, duurzaam en we krijgen er nieuwe stranden bij. 

Maar natuurliefhebbers zagen ook wel nadelen. Zo zijn de strekdammen een rust- en vooral voedselplaats voor vele vogels zoals meeuwen, aalscholvers, scholeksters en niet het minst: de Steenloper.
Deze schaal- en schelpdierrijke strekdammen zullen onder het zand verdwijnen. Ook was men niet gerust op de gevolgen van stuifzand.

Er is geluisterd naar de bezwaren en er zijn oplossingen gezocht. Op Texel en onder Den Helder en Callantsoog zijn verschillende maatregelen genomen om foerageermogelijkheden en nieuwe natuur te maken. Onder Callantsoog hebben we inderdaad al flinke percelen voormalig landbouwgrond onder water zien staan. Of dat alles op tijd klaar zal zijn voor de vogels, zal moeten blijken. 

De werkzaamheden bij de dijk zijn ook begonnen en moeten eind 2015 afgerond zijn.

Aan de zeekant zal achter de zeewering een hoog duin, net iets lager dan de dijk, worden opgeworpen. Tussen de dijk en dit duin komt een kleine "vallei"om stuifzand op te vangen. Voor het hoge duin zullen kleinere duintjes komen en vervolgens een breed strand. Duinen en strand zullen ongeveer 250 m breed worden. Op de website Kust op Kracht wordt alles helder en kort uitgelegd.

Op dit moment laten de vogels zich nog niet afschrikken door alle geweld. Integendeel: de meeste vogels zitten naast het bouwproject, waarschijnlijk omdat verdere toegang daar verboden is en ze zich daar veilig voelen.

Een Steenloper op het strand, opname op afstand en met tegenlicht. Er waren er meer op de strekdammen, maar de vogels lieten zich slecht benaderen en dus moesten we op afstand blijven.
Tot onze verrassing zagen we ineens een neusje en een soepel lijfje boven water komen: een zeehond! Leuk! Geen mooie foto's, maar wel even het bewijs:

Aan landzijde ligt de Harger en Pettemer Polder, eigendom van Natuurmonumenten. 

De foto boven is vanaf de weg genomen, die beneden vanaf de hoge dijk, waardoor het eeuwenoude patroon van slootjes en percelen goed zichtbaar is.

De poelen van De Putten liggen vlak achter de weg, je kunt ze niet missen. Het zijn oude kleiputten, ontstaan bij het afgraven van de klei die nodig was voor de zeewering. In de Putten zijn altijd veel vogels en ook wel bijzondere vogels te zien. In het voorjaar steltlopers als kluten en tureluurs, in de winter veel eenden en ganzen. De eilandjes werden nu vooral bevolkt door meeuwen en talloze kieviten. Het lijkt een veilig gebied om te jongen groot te brengen.

Is de Putten als natuurgebied ontstaan als gevolg van de zeewering, nu vormt het nieuwe strand weer een bedreiging voor de zilte natuur in de polder, omdat het zoute kwelwater dat nu onder de zeewering doorkomt dit land niet meer zal bereiken. Het brakke water maakt dat hier bijzondere planten voorkomen als zulte en zeekraal.
https://www.natuurmonumenten.nl/harger-en-pettemerpolder

 Het was weer een mooie dag, de zon begon te dalen, tijd om naar huis te gaan.