Fietsronde door het hart van Drenthe: Schoonloo, Elp, Westerbork, Zwiggelte (,richting Grolloo), Schoonloo.

2 september, ook vandaag stapten we weer op de fiets, dit keer met Westerbork en Zwiggelte als doel. Vanaf de camping weer naar kpt 74, maar nu fietsten we meteen dwars door boswachterij Schoonloo. Bij een mooi heideveld troffen we de betonnen blokken, waarop vroeger een brandbewakingstoren heeft gestaan. Deze maakte deel uit van een systeem van (in droge tijden bemande) torens in de bossen om tijdig en dekkend mogelijke brandhaarden op te sporen. Begin jaren '70 is deze afgebroken omdat er modernere middelen ter beschikking kwamen in de vorm van vliegtuigen en meldingen door mensen met een mobiele telefoon. 

Het Schoonlooërveld was vroeger één groot heideveld met natte en droge plaatsen. Dat is in de loop der tijd veranderd in bos en landbouwgrond. Het fietspad voert langs de bosrand. Aan de andere kant passeerden wij o.a. een enorm uienveld waar de uien keurig op rij lagen (om te drogen?), klaar om binnen te halen. In het bosgebied liggen een beetje verscholen soms vele kleine en wat grotere restanten van heidevelden en vennen. Staatsbosbeheer en het waterschap werken samen om de natuurgebieden weer natter te maken.

Een mooi voorbeeld is het Heerenveldje. Vroeger was dit een nat gebied aan de rand van het beekdal van de Elperstroom. Daar was echter een diepe sloot die voor veel te lage grondwaterstanden zorgde. Veel van de oorspronkelijke planten en dieren waren daardoor verdwenen, in 1990 stond er eigenlijk alleen nog maar gras. Die diepe sloot is gedempt en in het Heerenveldje is de bovengrond afgeplagd, waardoor er struikhei en dophei konden terugkeren. Ook in het naastgelegen Mothaar zijn de bomen gekapt en is de bovengrond afgegraven, waardoor zich in de laagte weer regenwater kan verzamelen. Daar was inderdaad wel wat van te zien, maar de grondwatermeter gaf na de afgelopen droge maanden een alarmerende stand in het rood aan. 

Bij kpt 56 rechtsaf. De Elperstroom ontspringt bij Schoonloo en stroomt richting Oranjekanaal, waar het aan de andere kant doorgaat in de Westerborkerstroom. Het beekdallandschap is een waardevol natuurgebied (Natura 2000). Vroeger gebruikten de boeren dit gebied als hooiland - smalle perceeltjes met greppels en elzensinges; door het jaarlijkse maaien en afvoeren van het gras bleef de grond voedselarm met daardoor bijzondere plantengroei. Het mineraalrijke kwelwater draagt daaraan nog een extra steentje bij, waardoor veel vlinders en andere dieren worden aangetrokken. Wij fietsten door ruige open velden, mooi met veel verspreide bossages, zonnig geel van de bloeiende solidago (gulden roede, inheems), hier en daar pijpenstrootje en riet. Als we niet over het bruggetje waren gereden, hadden we het stroompje waarschijnlijk niet eens opgemerkt. 

Door de buitenwijken van Elp. Omdat we Orvelte dit keer wilden vermijden fietsten we over landwegen naar het Oranjekanaal, wat ook weer verrassingen opleverde. Bij een wateroverlaat was een wandelroute en daar hebben we een poosje rondgezwalkt, omdat we er zoveel vlinders zagen. Vooral massa's Landkaartjes in hun zwarte zomerkleed, maar ook Atalanta's, een Geaderd Witje en Bont Zandoogjes. Veel libellen zweefden er eveneens rond; wat een feestje in dit prachtige gebied!

In Westerbork hebben we even uitgeblazen bij een kopje koffie en daar hebben we ook meteen wat inkopen gedaan - in Schoonloo zijn geen winkels. Het is een aardig en best levendig dorp met mooie huizen en leuke winkels en horeca gelegenheden. Goede timing: we konden in een leuke tuinwinkel een felle bui droog doorstaan! Vandaar was het niet ver naar Zwiggelt: weer zo'n onbekend maar prachtig dorpje dat niet onderdoet voor Orvelte. En wel zo aardig: hier wordt gewoon gewoond en gewerkt. 

Donkere, dreigende luchten begeleidden ons over de veldwegen door het vlakke open land terug naar het meer besloten landschap bij Grolloo en Schoonloo. 

Oeffelt en het Maasheggenlandschap (NB)

Dinsdag. Voor onze derde vakantieweek hadden we geboekt in Oeffelt : in het hoge noordwesten van Brabant, tussen Boxmeer en Cuijk. We hoefden dus geen haast te maken en lieten iets na elven onze camping in de Kempen achter ons. Camping de Maasvallei bleek een mooie kleine camping, waar we hartelijk werden ontvangen door de famlie Miggiels. Een mooie grote plek met zon en schaduw, helemaal geschikt voor koude en warme dagen. De camping ligt aan de Veerweg aan de Maas, bijna naast het Veerhuis, dat tegenwoordig een gewild café-restaurant is. 

Aan de overkant van de Maas ligt Gennep, in Limburg. In WOII is door de geallieerden op beide oevers hard gevochten om het gebied veilig te stellen voor de bouw van een baileybrug, een essentiële verbinding om naar Duitsland door te kunnen stoten. Eind 1944 werden de plannen al gemaakt, pas op 12 februari 1945 was het zover dat met de bouw kon worden begonnen. Door zware regenval en  het opblazen van dammen in de Roer stond het water echter extreem hoog. Zo werd de pontonbrug maar liefst 1.222 m lang om het water te kunnen overbruggen. Desondanks was deze reeds na een week, op 20 februari gereed. Een gedenkteken staat hier voor het Veerhuis ter ere van de mannen die op deze plek de langste drijvende baileybrug van de Tweede Wereldoorlog hebben gebouwd.

Deze middag maakten wij een kort fietsrondje door het Maasheggenlandschap. De heggen in dit deel van Noord-Brabant en het noorden van Limburg zijn door de eeuwen heen ontstaan als natuurlijke barrières tussen weilanden en landbouwgronden. De boeren vlochten de heggen op een speciale manier waardoor de struiken met elkaar vergroeiden en een ondoordringbare omheining vormden om enerzijds het vee binnen te houden en anderzijds roofdieren buiten. De heggen zijn evenwel verdrongen door het prikkeldraad en daarmee zijn een bron van biodiversiteit en belangrijke elementen uit het oude cultuurlandschap verdwenen.

Gelukkig is men zich later bewust geworden van het belang van het behoud/herstel van het heggenlandschap. Door de Unesco is het inmiddels aangewezen als biosfeergebied. Fietsend langs de ruige uiterwaarden, langs en over dijken die bloeiden van hoge grassen, rapunzelklokjes, margrieten en wat al niet meer konden wij alvast genieten van deze prachtige omgeving. Bij St. Agatha (kpt 70) keken we even rond bij het klooster en een naastgelegen boerderij. Vandaar fietsten we van de Maas weg >> kpt 13. Aan de Drogestraat in St. Agatha konden we de boerderijwinkel van Goossens niet zomaar voorbij rijden. De laatste aspergeweek! Heerlijke asperges en aardbeien hebben we hier gekocht.

De route langs het spoor en door de landerijen tot kpt 13 vonden we minder boeiend, totdat we niet ver van Oeffelt (kpt 06) het Kleine Vilt bereikten. Prachtige omgeving. Vandaar terug naar de Veerweg. Ons fietsritje was een korte, maar prettige kennismaking met onze nieuwe omgeving. Deze dag is nagenoeg droog verlopen en zonnig geëindigd. Voor het eerst hebben we buiten gegeten en op een korte wandeling langs de Maas genoten van een mooie zonsondergang.